Mimarlık Vakfı’nda 12 Yıl / Yaşar Marulyalı

57

Değerli Kurucu Üyeler,

Göreve geldiğim 2005 yılından bugüne kadar geçen sürede mesai arkadaşlarımla beraber Gerçekleştirdiğimiz önemli projeleri, sizleri sıkmadan anlatmak istiyorum.

Yüksek Mimar Restoratör Ali Saim Ülgen Arşivi:

Uzun soluklu bir projedir. 2007 ile 2011 tarihleri arasında yapılan çalışmalarla tamamlanabilmiştir.
Güzel sanatlar akademisinden 1938 yılında mezun olan Ali Saim Ülgen, eski eserler ve müzeler Müdürlüğü anıtlar şubesinde yöneticilik yapmıştır. Vakıflar idaresine bağlı 150 civarında eserin onarılmasında görev almış. Aynı zamanda Ankara’ da D.T.C. fakültesinde sanat tarihi kürsüsünde hocalık yapmıştır.

Değerli Öğretim Üyesi Merhum Prof. Dr. Günhan Danışman’ın önerisi ve desteği ile Ülgen Ailesi, bu arşivin korunması ve kullanıcıların hizmetine açılması işini vakfımızın yapmasına karar vermiştir.
Ankara’da bir apartman katında saklanan arşiv İstanbul’a getirilerek vakfımızca görevlendirilen Yrd. Doç. Dr. Ahmet Ersoy ve ekibi tarafından arşivin tasnifi, tanzimi ve tanımlanması yapılmıştır.

Arşivin kapsamı:

  1. Yayınlanmamış kitaplar (Mimar Sinan Kitabı, Ernst Egly Kitabı)
  2. Yayınlanmamış makaleler
  3. Yayınlanmış kitaplar
  4. Yayınlanmış makaleler
  5. Mimari projeler
  6. Görsel ve sesli materyaller bulunmakta idi.

Bu arşiv 2009 yılından itibaren bir süre İstanbul Mimarlar Odamızın Karaköy Binasında koruma altına alınmıştır.

Vakfımız; arşivin kataloglama ve sayısal ortama aktarılması,
Basılmamış çalışmaların yayınlanması,
Arşivin değerlendirilmesi,
Bilimsel araştırmalara açılması
Konularında çalışmalarına devam etmiştir. Ancak mali imkanların sınırlı olması nedeni ile vakfımız, Ülgen Ailesi ve Osmanlı Bankası (SALT) kuruluşu ile bir anlaşma yapmıştır. Bu anlaşmaya göre arşiv SALT’ın dijital ortamına aktarılarak kullanıma açılmıştır. Osmanlı Bankasında yapılan açılış toplantısında Mimarlık Vakfı Başkanı olarak bir konuşma yaptım. Bu konuşmamda mimarlık tarihimizin karanlık kalmış bazı yönlerini bu arşiv sayesinde açığa çıkacağını vurgu yaptım.
En kısa sürede Ali Saim Ülgen Sempozyumu’nun yapılmasının gerekli olduğu kanısındayım.

Ernst Egly Kitabı:

Atatürk’ün mimarı Ernst Egly’ nin yazmış olduğu kitabın Türkçe tercümesi arşivden çıkmıştı. Bunu yeniden düzenlenerek basılması için karar almıştık.

Modern Türkiye’nin kurucusu Atamız, modern Türkiye’de mimari ve şehircilik anlayışının da modern olmasını istiyordu. Bu nedenle İsviçre asıllı Mimar Egly 1927 yılında Ankara’ya davet edildi. 1940 yılına kadar ülkemizde kalan Egly, Güzel Sanatlar Akademisinde proje hocası olarak da görev almıştı. G.S.A.’da akademisyenleri ve öğrencileri yetiştirerek geleceğin kadrosunu kurdu. Bu süre zarfında yaptığı onlarca önemli projelerle ( Ankara Konservatuarı, İsmet Paşa Kız Enstitüsü Binası….) modern mimarinin temellerini attı. 1955 yılında tekrar Türkiye’ye gelen Egly iki sene kadar Ankara S. B. Fakültesinde Şehircilik Hocası olarak görev yapmıştır.
Bu kitabın hazırlanması için sponsor arayışlarına girdik. YTONG firması konuya sıcak baktı ve sponsorluğu üstlendi. Çalışmalar devam etmektedir. Altı ay zarfında bitirmeyi planlıyoruz.

Mimarlık Müzesi
Siyavuş Paşa Medresesi 2006/2012

Göreve geldiğim yıllarda mimarlık müzesi kurmak için kolları sıvadık. Bu bizim için önemli bir projeydi. İstanbul Vakıflar Müdürlüğü ile temas kurarak restore edilmeyi bekleyen yapılar hakkında bilgi aldık. Bunlardan Siyavuşpaşa Medresesini seçtik. 350 senelik bu yapı 04.07.2007 tarihinde 10 yıl süre ile vakfımıza tahsis edildi. Restorasyon ve restitüsyon projelerinin yapılması bunların tasdiki ve parasal destek bulunması gerekiyordu. Bize verilen bir yıllık onarım süresinin az olduğu nedeni ile üç yıla uzatılmasını istedik. Arsadaki çöplerin ve molozların temizlenmesi işlerine 20.04.2009 tarihinde başladık.

İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti ajansına 17.12.2009 tarihli yazımızla müracaat ederek mali destek istedik. Ayrıca Vakıflardan, 25.02.2010 tarihli yazımızla kullanım süremizin 49 yıla uzatılmasını talep ettik. Süremizin 04.07.2017 tarihinde sona ereceğini ve 49 yıllık tahsisin o zaman yapılması gerektiği bildirildi. 08.10.2010 tarihli Avrupa Kültür Başkenti Ajansının yazısı ile projemizin Avrupa Kültür Başkenti projesi olarak kabul edilmiş olduğunu öğrendik. (maalesef sürenin bitmesine 2 ay kalmıştı. Ve bu sürede inşaatı yapma şansımız yoktu.)

Bütün bu işlemler olurken biz tüm projeleri, maliyet hesaplarını yapmış vakıflara tasdik ettirmiştik. Bu çalışmalar için 200.000.- TL ( İkiyüzbin TL) harcadık. Vakıflar 1. Bölge, İstanbul İl İdaresine 30.06.2011 tarihinde bir yazı yazarak yapının ihale edilmesini bildirdi.

İstanbul İl İdaresi 4.668.000.- TL bedelle işi ihale etti. 2016 yılında inşaat bitirildi. Ancak inşaat tam bitmeden (5-6 ay önce) süremiz olduğu halde üzerimizdeki tahsis haksız olarak kaldırıldı. Tesbih müzesi olarak kullanılması üzerine teşbihçilere verildi.

Açılış Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımı ile yapıldı. Böyle güzel bir tarihi yapıyı kaybettik. Üzüntülüyüz. Buna rağmen harabe halinde teslim aldığımız bu tarihi medresenin hayata geçmesine vesile olmak bizi sevindirmektedir.

6 yıl süren çalışmamızın sonucunda Vakfımız kaybetse de ülkemiz kazanmıştır.

Eğitim ve Burs Fonu

Vakfımız 1997 yılından beri her yıl mimarlık lisans öğrencilerine burs sağlamaktadır. 2010 yılında oluşturduğumuz burs komitesi yeni bir burs yönergesi hazırladı. Bu yönerge doğrultusunda her yıl 50-60 civarında öğrenciye burs vermekteyiz. Burs sponsorluğunu meslektaşlarımız üstlenmektedir. Bu miktar daha da artırılabilir.

Kurucu üyelerimizden Aykut Mutlu’nun desteği ile babası Prof. Asım Mutlu adına oluşturulan 50.000.- TL’lik fon yüksek lisans öğrencilerine tahsis edilmiştir. Amacımız mimar adaylarının mesleğin ve ülkenin sorunlarına duyarlı olmalarıdır. Her yıl toplanan burs fonu 120.000 -.TL civarındadır.

Mimarlık vakfı İktisadi İşletmesi

2004 yılında Vakfın amaçlarına mali destek sağlamak için kurulmuştur.
İşletmenin gelir kaynakları:

  1. Mimarlar odası ve şubelerinin, ayrıca meslektaşlarımızın basın ve yayın işlerinin yapılması için, grafik tasarım ve uygulama editörlük hizmetleri verilmektedir. Kadromuzda mimarlık vakfı sekreteri, editör, muhasebeci ve kitap evi çalışanı bulunmaktadır.
  2. İstanbul Mimarlar Odasının zemin katında bulunan kitapevinde, mimari ve mühendislik yayınları, oda yayınları ve genel kültür yayınları satılmaktadır. Bu sene arka sokağa açılan bir giriş kapısı yapılmıştır.
  3. Yurtiçi ve yurtdışında mimari incelemeler ve kültür gezileri organize edilmektedir. Ancak, bu gelir kaynakları vakfın masraflarını karşılamamaktadır. Bu işin daha profesyonelce yönetilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Bu yüzden MARCA isminde Antalyalı profesyonel bir şirketle sözleşme imzaladık.

MARCA’nın Yapacağı İşler:
Online yapı malzemeleri kataloğu
Online kütüphane
Seyahat planlama ve fuarlar
Reklam ve sponsorluklar
Etkinlik organizasyonu
Basılı materyaller

Bu işlerin profesyonel bir anlayışla yapılması ile ticari işletmenin gelirini artıracağını düşünüyoruz.
İşletmemiz maalesef mali açıdan sıkıntıdadır. Gelirlerimizin artırılması gerekmektedir. MARCA şirketi ile bu yüzden anlaşma yaptık. Bu konuda sizlerden katkı bekliyoruz.

Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı

1997 yılında kurulan Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Sandığı yönetmeliğinde bazı değişiklikler yapılmış, 2011 yılından itibaren vakıf şemsiyesi altında daha özel bir yapıya kavuşturulmuştur. Üye sayısı 2627’ye kadar yükselmişken bugün 757’ ye kadar düşmüştür. Bu sayı genç üye alımları ile artışa doğru çıkmaktadır. Özerk yapıya kavuşan SANDIK yardım ürünlerini artırmıştır.
İhtiyaç sahibi üyelere kredi
Karşılıksız yardım
Sağlık yardımı
Kaybettiğimiz üyelerimizin ailelerine ölüm yardımı yapılmaktadır.
Ayrıca, MİV-SAN Sosyal Dayanışma Fonu kurulmuştur. Üyelerimizden Prof. Dr. Nur Esin (Denemeler) isimli baskı sergisini sosyal dayanışma fonuna bağışlamıştır.
Yine üyelerimizden Metin Karadağ yazdığı kitabın gelirini Sandığa bağışlamıştır.
Yapılan çeşitli etkinliklerin gelirleri Sosyal Dayanışma Fonuna aktarılmaktadır.
SANDIK ayrıca MİV-SAN Mimarlar Ormanı kurmuş ve ilk ağaçlar 3 sene önce dikilmiştir.
SANDIK’ ın biriken maddi varlığı 1.100.000-. TL’yi aşmıştır.

Tarihi İstanbul’u Koruma

İstanbul’un kimliğini bozan yapılara karşı mücadele kapsamında medyadan duyurulan konuşmalar:

  1. Atatürk Kültür Merkezi:
    İstanbul’umuzun tek opera binası boşaltılmış ve çürümeye terkedilmiştir. Cumhuriyet döneminin mimarisini yansıtan, birinci sınıf tarihi eser niteliği olan bu yapıyı kurtarmaya yönelik hazırlamış olduğum “Kültür Bakanlığı Operamızı Geri Versin” başlıklı yazı Cumhuriyet gazetesi ikinci sayfasında yayınlanmıştır.
  2. Çamlıca’ ya cami yapmak:
    Dünya kenti İstanbul’un son yeşil tepesini hiçbir zaruri gerekçesi olmadan, imar planları hiçe sayılarak, büyük bir cami yapılması kararlaştırılmıştı. Bunun için alelacele bir yarışma açıldı. Birincisi olmayan, iki tane ikinci seçilen yarışma sonucunda Sinan camilerini taklit eden projeye iş verildi. Cami inşaatı hızla devam etmektedir. Bu hukuksuzluğa karşı “Çamlıca’ya cami yapmak” başlığı altında hazırlamış olduğum yazı vakıf web sitesi portalinde yayınlanmıştır.
  3. Haliç Metro Köprüsü
    Tarihi İstanbul’un siluetini bozan metro köprüsünün temel çalışmaları esnasında hatadan dönmek mümkün iken basına yaptığım konuşma gazetelerde yayınlandı. Bu konuşmamda mütevazi bir çözümün mümkün olduğunu belirtmiştim. Ayrıca konu ile ilgili daha başka eleştirilerde yapılmıştı. Ancak bütün ikazlara rağmen karar mercii Büyükşehir Belediyesi yaptığı yanlışa devam etmiştir. Bitirilen ve hizmete açılan köprü, Süleymaniye, Bayazıd, Sultan Ahmet, Ayasofya… minareleri ile yarışan ve tarihi silueti bozan iki çelik kulesi ve askı çubukları ile yerinde durmaktadır.

Kültür Amaçlı Konuşmalar

Modern Türkiye’nin Osmanlı Mimarlık Mirasını Keşfi:
08.02.2013 tarihinde yaptığım açılış konuşmasında, bu değerli mimarın vakıf merkezinde korunan arşivinin Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi “SALT” tarafından hizmete açılması konusunu içermektedir. 1938 Güzel Sanatlar Akademisi mezunu Ali Saim Ülgen 1944’te Eski Eserler ve Müzeler Umum Müdürlüğü Anıtlar Şube Müdürlüğüne tayin olmuş; Vakıflar İdaresi’nin İstanbul ve diğer şehirlerimizdeki anıtsal eserleri restorasyonunda çalışmalar yaparak derin izler bırakmıştır.

Hizmete açılan bu arşiv mimarlık tarihimizdeki bazı eksik tarafların ortaya çıkmasını sağlayacaktır.

International Conference On Re- Evaluatıng Contemporary Designs In Historical Context
22-24 july 2015, İstanbul Turkey

Bu uluslararası konferans Yıldız Teknik Üniversitesinde yapılmıştır. 3 gün süren konferansa Türk ve yabancı katılımcılar 130 civarında bildiri sunmuşlardır. Bu bildiriler kitaplaşmıştır. Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi hocalarından Prof. Dr. Görün ARUN konferansın gerçekleşmesinde büyük emekler harcamıştır.

Organizasyonu gerçekleştiren ana sponsorlar, Mimarlık Vakfımız ve Yıldız Teknik Üniversitesi Tarihi Mirası Koruma Merkezi’dir. Konferansın ana amacı mevcut tarihi dokuyu bozmadan nasıl düzenlemeler yapılacağının mimari strüktür, şehircilik projelerinde araştırılmasıdır. Konferansın başlangıcında STRUCTURAL ENGINEERING WORLDWIDE CONGRESS Başkanı Sundaram tarafından vakıf adına bana konferans düzenleme yetki belgesi verilmiştir.

2019 yılında yine bu ana kuruluşun şemsiyesi altında yeni bir konferans hazırlığı içindeyiz.

Bağış Çalışmaları

Vakfımıza yapılan bağışların ana omurgasını burslar teşkil etmektedir. Burs bağışları için arkadaşlarımız bilhassa “Halit Erdem” çok özverili çalışmalar yaptılar. Burs bağışı yapan üyelerimiz 40-50 kişi civarındadır. 1 yılda yapılan burs bağışları 100.000.- TL civarındadır.
Ayrıca, telif haklarından kazandıklarını bize tahsis edenler, kitaplarını ve resimlerini sandığa bağışlayan arkadaşlarımızda vardır. Hepsine tekrar tekrar teşekkür ediyorum.
Ticari işletmemize de bağış yapılmaktadır. Mimarlar Odası ve şubelerinin gelir kaynakları siyasi iktidar tarafından kısıtlandığı için ticari işletmemize verilen iş miktarı çok azalmıştır. Bu yüzden işletmemize yapılan bağışlar faydalı olmaktadır. Ancak yetersizdir.

Mimarlık Vakfı
Yazar

Mimarlık Vakfı

Mimarlık mesleğinin gelişimi için çaba harcıyoruz.

Yaklaşan Etkinlikler

Kasım, 2022